Hülya Canbaz

Hülya Canbaz

Sanatçımız Hülya Canbaz’a sanatın ne olduğunu sorduğumda, hiç düşünmeden cevap vermişti: “Sanat, insanın kendini ifade etme biçimi olsa gerektir” Yanıt yalın olduğu kadar derindi de. Öyle ya, insanın kendini ifade etmeksizin var olabilmesi hiç mümkün müydü?

“Peki, resim nedir?” diye sorduğumda, bu kez gözleri parladı.

“Resim renktir…” dedi. “Rengin açılımıdır. Yemek, içmek gibi bir ihtiyaçtır. Ruhun doyumudur...”

Sanatçımızı dinlerken şunu fark etmemek mümkün değildi: Resim onun için bir uğraş değil, yaşam biçimiydi. Yıllarını resme vermişti. Yorulmadan, bıkmadan… Öğrenmekten de öğretmekten de vazgeçmeden… Yetiştirdiği sayısız öğrenci, aslında onun içindeki ışığın genleşmesiydi. 40 Yıl öğretmenlik yapmıştı. Gazi Eğitim Enstitüsü Mezunuydu. 

Kendi kendine şunları fısıldar gibiydi: “Yüreğin bir gün seni sevgiliye götürecek... Sakın acında kaybolma... Her zorluğun sonunda bir ışık bulacaksın...”

Ve hep o ışığın peşinden gitmişti. Güneşin kızıllığı dağların ardına çekiliyordu… Gökyüzü yıldızlarla dolu bir halıya dönüşüyordu… Sanatçımız da ruhunu işte o renklerle giydiriyordu. Rüzgârın serinliğini hissetti, titreşimi fırçasına verdi. Sanki renkler onunla konuşuyor gibiydi.

“Sen korkma,” diyorlardı, “biz yanındayız. Gökyüzü oluruz, bulut oluruz, rüzgâr oluruz.”

Ve o an, resim sadece çizilmedi. Dağların ardından doğuverdi.

İstanbul oldu kimi zaman. Kız Kulesi yükseldi suyun içinden. Ayasofya, Sarayburnu, surlar… Hepsi renklerin içinden ortaya çıktı. Her biri duyguydu… Anıydı… İç yolculuktu…

Bir resimde gökyüzü kızıl bir ateş gibi yanıyordu. Suların içinde kule yükseliyor, ışık dalgalar halinde yayılıyordu. Bu, içte doğan ışığın dışa vurmasından başka ne olabilirdi ki?

Bir başka resimde her şey sakinleşmişti. Bir kayık, dingin sular, yalnız ama huzurlu bir figür… Bu, insanın kendisiyle baş başa kaldığı andı. Demin içinden geçen bir sessizlikti.

DUYGU, ANLAM, MECLİS

Ve bir başka an… Gün batımının turuncu ışığında şehir yeniden görünüyordu. Bu kez yalnız değildi. İçte doğan ışık artık başkalarına ulaşıyordu.

İşte o zaman hissettim ki sanat, yalnızca kendini ifade etmek değildi. Sanat, içte doğan ışığın insanlığa ulaşmasının yoluydu.

Hülya Canbaz’ın yüreği bir kandili andırıyordu sanki. Amaç, resimleriyle huzur vermek, insanların içini aydınlatmaktı. Sanatçımız için sergi salonu bir ışık meclisiydi. İnsanlar o resimlerle hissediyor, arınıyor, huzur buluyordu.

İçimde şu düşünce serpildi: İnsanın içinde doğan ışık, başka yüreklerle buluştuğunda meclis olur. Sanattan ışığa uzanan yol… Beni yeniden ata dedelerimizin ışık meclisine götürüyordu.

İstanbul bir hafızadır. Her gören ona hayranlık duyar. Bu hafızayı tüm izleyenler içine çekmek, onun güzelliğiyle huzur bulmak ister. Hülya Canbaz hayran olduğu İstanbul’u renklerin rüzgârıyla resmetmek ister. İzleyenlerin içinde renklerle bir rüzgâr oluşturur. Onun resimlerinde renkler fırçanın ucunda sonsuza uzanır. Resimdeki ışık, izleyenlerin içine dolar.

Bu ortamda artık meclis ve ortak ışık vardır.  Ne zaman ki resimde duygu, anlam, meclis bir araya gelmiştir, işte o an güçlü bir denge oluşmuştur, diyebiliriz. Hülya Canbaz’ın her resminde izleyiciler işte bu dengeyi fark etmekte.

Sanatçının her resminde ruhun uyanışını ve dışavurumunu görürüz. Hissederiz… Sanatçının iç dünyası, doğayı olduğu yerden alır ve kendi ritmine dâhil eder. Ağaçlar, gökyüzü, mekânlar… Hepsi bu içsel rüzgârın etkisiyle yeniden şekillenir. Her obje, sabitliğini kaybeder, akışkan, canlı ve duygusal bir varlığa dönüşür. Sanki görünen dünya, görünmeyenin izdüşümü hâline gelmiştir.

Hülya Canbaz’ın resimlerinde en belirgin olan, içsel devinimdir. Ruhunun rüzgârı, sadece figürleri değil, mekânı da içine alır. Her şey hareket hâlindedir. Ancak bu hareket bir karmaşa değil, derin bir uyum içindedir.

SÖYLENEMEYEN NE VARSA, RENGE DÖNÜŞÜR

Sanat aşktır. Sanat kendini ifade etmektir. Hülya Canbaz şu sözlerle ifade ediyor sanatını: “Resimlerim ifade edemediğim duygularım, korkularım, sevgim, hüsranlarım, kıskançlıklarım, söyleyemediklerimdir. İnsan olmamdır, hareket etme biçimimdir.”

Bu sözler, içinde ne derin hakikatler taşıyor. İnsan her zaman konuşamıyor; duygularını, korkularını, özlemlerini sözcüklere dökemiyor. İşte sanat tam da o zaman devreye giriyor. Söylenemeyen ne varsa, bir renge, bir çizgiye, bir sese dönüşmüyor mu?

Sanat, insanın iç dünyasının dışa yansıması olsa gerek. Kimi zaman bir fırçanın ucunda tuval üzerinde, kimi zaman bir heykelde, kimi zaman bir ezgide, kimi zaman da sessiz bir bakışta ifadesini bulmuyor mu sanat?

Sanat, sadece bir üretim değil… İnsanın kendini anlama ve anlatma yolu olsa gerek. Hülya Canbaz, her resminde renkleri sanki bir dile dönüştürüyor. Onun dünyasında doğa, olduğu gibi kalmıyor, ruhun içinden geçerek dönüşüyor, genleşiyor, yeni bir hakikate açılıyor. Ortaya çıkan manzaralar, tanıdık olduğu kadar düşsel; gerçek olduğu kadar gerçeküstü, sürreal bir atmosfer taşır.

Sanatçının iç dünyası, doğayı olduğu yerden alıyor ve kendi ritmine dâhil ediyor. Ağaçlar, gökyüzü, mekânlar… Hepsi içsel bir rüzgârın etkisiyle yeniden şekilleniyor. Her obje, sabitliğini kaybediyor; akışkan, canlı ve duygusal bir varlığa dönüşüyor. Görünen dünya, görünmeyenin izdüşümü hâline geliyor.

Hülya Canbaz resimleri, doğayı olduğu gibi anlatmıyor, tabiatı yeniden kurguluyor. Sanatçı, renkleriyle iç dünyasının izdüşümünü yaratıyor. Bu nedenle ortaya çıkan her sahne, gerçek ile düş arasında kurulan gerçeküstü, sürreal bir dengede var oluyor.

Sanatçının resimlerinde doğa sabit değil. Ruhunun rüzgârına kapılmış gibi. Ağaçlar, gökyüzü, mekânlar, denizler… Hepsi bir akış içindedir. Akış yalnızca görsel bir hareket değil; duygusal bir dönüşümdür. Sanatçı, her objeyi kendi içsel ritmiyle yeniden şekillendirir. Böylece izleyici, gördüğü şeyin ötesine geçer, hissedilen bir dünyaya adım atar.

Hülya Canbaz eserlerinde sürrealizm, bir teknik tercih olmanın ötesinde, bir ifade biçimi. Gerçeklik, sanatçımızın tuvalinde çözülüyor ve yerini daha derin bir hakikate bırakıyor.

Ve her defasında… Ortaya çıkan resimler, izleyeni içine çekiyor, sınırları belirsiz ama etkisi güçlü bir evren kuruyor.

Hülya Canbaz resimleri yaşıyor, yaşatıyor, ta derinden hissediliyor...