"Cinsellikten bir ahlâkî vicdan ve hukuki sistem yarattılar. Ardından 'şehvetten' müteşekkil bir tapınma, dua, ibadet ve ubudiyyet mabedi bina ettiler. Bu mabedin eşiğinde kesilen ilk kurban da 'kadın' oldu."
Ali Şerîatî
Abanoz’un Kasım Gusülü
Dışarıda Kasım yağmuru, Beyoğlu’nun Arnavut kaldırımlarını, buraların müdavimleri gerçek yüzlerini görebilsinler diye çamurlu bir aynaya çeviriyordu. Buğulu pencerelerin arkasında, sobanın kestane kabuğu kokan sıcaklığında dört kadın oturuyordu. Bir çay kaşığının tabağa değerek çıkardığı ince, madenî tıkırtı dışında odada uzun bir sessizlik hüküm sürüyordu.
Eski kadife koltukta, sırtına yeşil Rus şalını dolamış olan Madam Roksan oturuyordu. Okumayı pek sevdiği, çocukluğunun geçtiği Petersburg’u anlatan öykülerde sıkça rastlanan o ağır, telaşsız, hüzünlü durgunluk yine çökmüştü salona.
Sigarasının dumanını Rus usulü süslenmiş tavandaki alçı süslemelere doğru üflerken, 1920’lerin Mütareke İstanbulu’nu, Pera’ya sığınan kendisi gibi vatansız Beyaz Rus prenseslerini ve o şampanya kokulu lüks salonları hatırladı. Kendini bıraksa gözyaşları sel olurdu.Bakışları, odanın köşesinde sessizce oturan,henüz yirmi yaşında, gözlerinin altı morarmış, ıslak ayakkabılarından su sızan, buralara yeni düşmüş Fosforlu Cevriye’ye yöneldi.
Cevriye, sobanın yanındaki tahta taburede büzülmüştü. Elindeki küçük defterde yazılı borç rakamlarına bakıyordu: Kuaför, makyaj, pudra, oda kirası, naylon çorap, çamaşır parası...
Masanın başını Lüks Nermin tutmuştu. Parmaklarındaki iri pırlanta yüzükler, önündeki banknotları sayarken gaz lambasının ışığında parıldıyordu. Namı, memleketin sınırlarını aşmış Lüks Nermin, Adnan Beyler sayesinde Köşk’te, Cumhuriyetin yeni para babaları hacı ağalar katında nüfuz sahibi, bürokratlarla içli dışlı olmuş, sert bir kadındı. Defteri kapatıp Cevriye’ye baktı:
— Bu ayki borcun kapanmamış Cevriye. Elbise parasını düşersem, haftaya yine içeridesin.
Pencerenin kenarında duran yaşlı Madam Atina, hafifçe öksürdü. Galata’nın Yüksek Kaldırım’ında, Abdülhamid döneminin zaptiyelerine altın liralar dağıttığı anlı şanlı günlerini anmadan duramayan huysuz ihtiyar, iki büklüm olmuş belini düzeltti. Rumca bir iç çekişle gülümsedi:
— Bizim zamanımızda Galata’da zabıta rüşvetini alır, geçer giderdi Nermin. Zaptiye amiri de Fransız konsolosu da aynı paraya bakardı. Şimdi sizin Abanoz’da işler büyüdü. Ankara’dan gelen mebuslar, emniyet müdürleri senin kapından girer oldu. Pazar millileşti diyorlar... Ama bak, şu kızın ayağındaki çorap hâlâ delik. Üstüne üstlük suyun öte yakasından ithal.
Lüks Nermin omuz silkti:
— Şehir değişti, Atina. Siz paylaşmayı bilmez gavurların yerini biz aldık, ama sokağın kuralları pek değişmedi. Ben olmasam bu kızlar sokağın çamurunda boğulur. Ben, onlara bir dam veriyorum. Siz bize ne verirdiniz ki…?
Madam Roksan, Rusça bir mırıltıyla araya girdi. Son okuduğu romandan aklında kalan o sert cümleyi Fransızca aksanıyla fısıldadı:
— "Aslında bütün dünya büyük bir kerhanedir, Nermin. Parçası olan herkes de onun orospuları, pezevengleri ve köleleridir..." Bizleri buralarda buluşturan bu düzenin dili, dini, cinsiyeti yok. Sen kadın halinle bir servet inşa ettin, evler aldın. Ama bu servet, şu kızın senede biriken borcunun üzerine kurulu bir kadın bezirganlığından başka nedir ki?
Madam Atina güldü:
-Konuş be Roksi, bu da yardaklandıkları gibi “yeter söz milletin” diye diye milletin ta kendisi kesildi başımıza. Millet diye diye iş bilmez ayakları baş ettiler bizim alemde de…
Lüks Nermin, o meşhur delici, bakışını fırlatarak:
-Hasbalarım, götümün kenarının efendileri! Abanoz’un kitabını hep birlikte yazmadık mı?Dünya alem bilir sizin de neyin başı, neyi kıçı olduğunuzu. Elbette artık söz bizim! Size susup, kıçınızın üstüne oturmak düşer!
Cevriye her zaman şahit olduğu bu tantanadan kaçabilmek için pencereye başını çevirdi. Yağmur camı dövüyordu. Dışarıdaki çınarın yaprakları sallandıkça, altında gizli gizli buluştukları o çınar gözünde canlandı. İçinden atamadığı o öfke yine kabardı.Daha on üçünde,kendisini kurtarma vaadiyle köyünden kaçırıp İstanbul’a getiren, dümenden onunla evlenen, sonra da onu Madam Atina’ya satan âşık olabildiği tekherifin, şimdi her gece koynuna aldığı onlarcasından ne farkı vardı?
Kendisine aşık ettiği, son nümayişlerde içeriye alındığı haberi gelen üniversite talebesinin bir keresine odasına bıraktığı mecmuada okuduğu o cümleleri yeniden düşündü:"Toplum, evlilikle ya da fuhuşla kadını erkeğe teslim eder; her iki durumda da kadın, kendi bedeninin efendisi değildir."
Cevriye, ıslak ellerini sobaya doğru uzatırken içinden şöyle geçirdi: “Evdeyken kocanın dayağını yiyip bedenini veriyordun, burada Nermin’in borç defterine imza atıp veriyorsun. Fark nerede?”
Telefonun sesi hepsini irkiltti. Nermin telefona uzandı. Emniyetten Bekir Bey arıyordu. Akşamki hususi meclis için dört kızın hazırlanmasını istiyordu. Nermin’in mekânlarının dokunulmazlığı, işte bu telefon hatlarının ucundaki yüksek devlet görevlilerinin koruma kalkanına dayanıyordu. Telefonu kapattıktan sonra sertçe sordu:
— Ne laf edip durursunuz? Siyasetçisi, bürokratı, iş adamı... Her düzenin üç büyük fahişesi vardır zaten. Onlar memleketi satar, biz odalarımızı ve vücutlarımızı kiralarız. Hangisi daha temiz? Yine düştü elime pinti Bekir Efendi! Hala Iraklı prenslerin parasını ödemedi. Ama yeni gelen gavur bakanlara en iyi kızları yüzsüzce istemesini bildi!
Salona ağır bir sessizlik çöktü. Bütün bu mekânsal ve sınıfsal ayrışmanın ortasında —Galata’nın alt sınıf, vesikalı, çamurlu liman batakhanelerinden,Beyoğlu ve Abanoz’un lüks, gizli, vesikasız salonlarına kadar— değişmeyen tek şey kadınların bu sessiz çığlığıydı.
Dışarıdan bir seyyar satıcının sesi yükseldi. Cevriye doğruldu. İnsanın cinsel kimliklerinin ötesinde bir hakikati sezmiş gibiydi. Erkekler gelip gidiyordu; kimi ağlıyor, kimi vuruyor, kimi de kadının kadınlık hallerini hiç anlamadan, sadece kendi yalnızlığını paylaşıp, boşalıp kaçıyordu. O talebe çocuğun dediği gibi “erkek ile kadın, ancak birbirlerini mülk edinmeyi bıraktıkları, emek harcayıp 'insan' olma temelinde buluştukları gün kurtulabilirdi.”Ama bu sokakta o temel çoktan çökmüştü.
Madam Roksan, yıllardır okumadan güne başlamadığı gazetesini eline aldı ve gülerekAziz Bey’in yeni yazısından bir pasaj okumaya başladı:
— "Genelevlerin toptan düşmanı olmalıyız. Kadının mal olarak kiralanması, satılması insanlık dışı bir davranıştır. Hepimizin insan olarak yüzünü kızartacak acı, kötü bir durumdur... Şimdi bu durumda genelevler kaldırılmalı mıdır? Haayır... Genelevler zorla değil; kendiliğinden kalkmalıdır. Bu da toplumsal gelişmişliğin her bakımdan yükselmesine, toplumun bilincinde sıçrayışa bağlıdır..."
Lüks Nermin acı bir kahkaha attı.
— Toplum sıçrayacakmış! Sıçrasa ilk bizim kapının eşiğine düşer o toplum. Haydi Cevriye, kalk. Akşamki Amerikalımüşteriler gelmek üzere. Üstünü başını düzelt. Yeni aldırdığım naylon çoraplarını da giymeyi unutma. Aynanın karşısına geç, yüzüne biraz allık, ruj sür.
Hadi Roksi, hadi Atina sizinle de otellerdeki yeni hisselerimizi konuşalım. Conilerin eli kulağında. Çok vakit kaybettik.
Cevriye ayağa kalktı. Islak çoraplarının soğukluğu içini titretti. Masadaki aynaya baktı. Yüzünde, ne Galata’nın çamurunu silip atmış Madam Atina’nın geçmişi, ne Pera’nın kayıp aristokrasisinin ağır hatırasını taşıyan Madam Roksan’ın hüznü, ne de Lüks Nermin’in acımasız hırsı vardı. Aynada sadece, bu büyük ve soğuk şehrin yuttuğu binlerce isimsiz kadının ortak, sessiz acısı duruyordu.
Soba yavaş yavaş sönüyordu. Dışarıdaki yağmur ise İstanbul’un bütün günahlarını yıkamak ister gibi hırsla yağmaya devam ediyordu.
Yeni yorum ekle