Anadolu’nun Sesinden Kendi Türküsüne: Bir Halk Ozanının Hikâyesi

Anadolu’nun Sesinden Kendi Türküsüne: Bir Halk Ozanının Hikâyesi

Röportaj: Ozan Firari

Ceyda Yıldırım (Kasım 2026)

Şiirleriyle yaşamı, insanı ve Anadolu’nun duygularını anlatan halk ozanı, ilk kitabı Bu Benim Türküm ile okurları kendi türkülerini keşfetmeye davet ediyor. Yazmanın bir ifade biçiminden öte, bir kimlik ve varoluş meselesi olduğunu vurgulayan ozanla şiir yolculuğunu, kitabını ve gelecek hayallerini konuştuk.

Soru: Şiir kitabınızın ortaya çıkış hikâyesini bizimle paylaşır mısınız?

Cevap: Çocuk yaştan bu yana yazdığım şiirleri çeşitli çevrim içi platformlarda yayımlıyordum ancak kitap çıkarma imkânım olmamıştı. Ülkemizde çok sayıda kadın yazar var. Bununla birlikte Anadolu’nun köylerinde şiirler yazan, halk ozanlığı yapan pek çok kadın bulunuyor. Ne yazık ki bu kadınların birçoğu eserlerini kendi adlarıyla değil; eşlerinin, kardeşlerinin ya da babalarının isimleriyle yayımlıyor veya yazdıkları zamanla unutulup gidiyor.

Ben de bir Anadolu kadını olarak bu konuda var olduğumuzu göstermek istedim. Kadınların yalnızca tarlada, çapada ya da evde değil, hayatın her alanında var olabileceğini anlatmak; eğitim durumları, yaşam koşulları ve çevreleri ne olursa olsun kendi kimliklerine sahip çıkmaları için cesaret vermek istedim. “Neden ben de yazmayayım?” diyebilmelerini, sayımızın artmasını ve geleceğe umut bırakmayı arzuladım.

Hayalim, bir gün şiirlerimin beste olarak, türkü olarak duyulmasıydı. Sevgili Ali Ekber Eren hocamın artık bir kitap çıkarmam gerektiğini söylemesi ve dostlarımın bu konudaki ısrarlarıyla kitap fikri olgunlaştı. Birkaç yayıneviyle görüştükten sonra kitabım Kuytu Yayınları aracılığıyla okurlarla buluştu.

Soru: Kitabınızın adı olan “Bu Benim Türküm” nasıl ortaya çıktı?

Cevap: Şiirlerimi türkü söyleme biçiminde yazıyorum. Melodisiyle, türkü söyler gibi mırıldanarak kaleme alıyorum. Kitabın ismi ilk taslak aşamasında aklıma “Bu Benim Türküm” olarak geldi. Önce kendi kendime, “Evet, bu olmalı; bunlar benim türkülerim.” dedim. Ancak ben bir ozandım ve okurların da kitapta kendi türkülerini bulmasını istiyordum. Bu nedenle bu ismin uygun olduğuna karar verdim.

Çünkü şiir yayımlanana, türkü söylenene kadar ozanındır; sonrasında halkındır.

Soru: Şiirlerinizde en çok hangi duygulara ve temalara yer veriyorsunuz?

Cevap: Şiirlerimde odaklandığım tek ve sabit bir duygu yok. Ülkemin, insanımın yaşamı; çevremde gördüğüm, yüreğime dokunan olaylar ve dünyada olup bitenlerin bende uyandırdığı farklı duygular şiirlere dönüşüyor.

Toplumsal, sosyal, ekonomik ve kültürel her konuda, her duygu şiir olarak kendiliğinden geliyor. Yüreğimin titremesiyle, halk deyimiyle burnumun direğinin sızlamasıyla dökülüyor gönlümden, dilimden hecelere…

Soru: Sizin için şiir ne ifade ediyor?

Cevap: Şiir, hayatın farkında olarak nefes almak, yaşamak ve her duyguya tercüman olabilmektir.

Soru: Kitabınızda sizin için diğerlerinden daha özel bir şiir var mı?

Cevap: Bu soru, bir anneye “Çocuklarınızdan hangisini daha çok seviyorsunuz?” diye sormak gibi olur. Hepsi özel, hepsi benden bir damla.

Soru: Şiir yazarken ilhamınızı nereden alıyorsunuz?

Cevap: Yaşamdan, insandan, bazen kendimden, doğadan… Kısacası hayatın tam içinden alıyorum ilhamımı.

Soru: Yaşadıklarınız şiirlerinize ne ölçüde yansıyor?

Cevap: Yaşanmadan yazılmaz ki… Yaşarsın, hissedersin; yaşadıkların yüreğine düşer, sana yazdırır ve sen de yazıverirsin.

Soru: Sizce şiir insanı değiştirebilir mi?

Cevap: Şiir zaten başlı başına bir değişimdir. Yürekte oluşur, olgunlaşır, yürekten okunur ve yazılır. Sonra bambaşka bir yerdeki başka bir yüreğe dokunur. İnsan, duygularında kendinden bir parça bulur. İşte o an bir söz, bir hece bazen umutsuzluğa umut, bazen de insana yeni bir yol olur. İnsan değişir, kendini yeniden bulur.

Soru: Okurlarınız kitabınızı bitirdiklerinde yanlarında ne götürsün istersiniz?

Cevap: Kelimelerin arasından seçip alabilecekleri bütün duyguları, özümseyebildikleri her şeyi… Ve elbette kendi türkülerini.

Soru: Bundan sonraki çalışmalarınız ve gelecek planlarınız neler?

Cevap: Ben bir halk ozanıyım. Yüreğimi titreteni, eğriyi ve doğruyu ozanca dile getirmeye, yazmaya devam edeceğim…

Teşekkür ederiz. Şiirlerinizin daha çok yüreğe dokunması dileğiyle…

‘Ermedi hakikat ilmine akıl

Bulunmaz bir sırrın peşine takıl

Deryanın içinde ol dedi çakıl

Döküldük yoluna dolduk da geldik’

OZAN FİRARİ – ÖZGEÇMİŞ

Ozan Firari, 15 Ocak 1974 tarihinde Çorum’un Alaca ilçesine bağlı Bozdoğan köyünde dünyaya geldi. İlköğrenimini doğduğu köyde tamamladı. Evliliğinin ardından eğitim hayatına açık öğretim sistemiyle devam ederek ortaokul eğitimini bitirdi. Lise eğitimini ise yarıda bıraktı.

Şiirle tanışması çocukluk yıllarına dayanan Ozan Firari, henüz 10-11 yaşlarındayken gördüğü bir rüyadan ve uyandığında zihninde tekrarladığı dizelerden etkilenerek ilk şiirini kaleme aldı. Şiirle olan bağı, yaşamı boyunca duygularının, gözlemlerinin ve yaşanmışlıklarının doğal bir ifadesi olarak gelişti.

Sanatsal gelişiminde ailesinin ve özellikle babaannesinin(Fidan Kulak) önemli bir yeri oldu. Babaannesinden dinlediği maniler, ağıtlar ve türküler, halk kültürüyle erken yaşlarda tanışmasını sağladı. Babasının halk müziğine duyduğu ilgi ve evlerinde bulunan türkü kasetleri de müzik ve şiir dünyasının şekillenmesinde etkili oldu. Herhangi bir ustadan eğitim almadan, tamamen bireysel bir birikim ve içsel yolculukla şiir çalışmalarını sürdürdü.

1995 yılında evlenerek doğduğu köyden ayrılan Ozan Firari, üç defter dolusu şiirini çeyiz sandığında yanında götürerek İzmir’e yerleşti. Yıllar boyunca şiir yazmayı sürdüren sanatçı, eserlerini dijital platformlarda da paylaşmaya başladı. Eşi, şiir çalışmalarını öğrendikten sonra kendisine destek vererek bu yolculukta yanında oldu.

Çocukluk yıllarından itibaren halk kültürünün, türkülerin, manilerin ve ağıtların içinde yetişen Ozan Firari, şiirlerinde kişisel yaşanmışlıklarından ve gözlemlerinden beslenerek üretimini sürdürmektedir.

İnternet üzerinden yayın yapan köy radyolarında büyük ustaların şiirlerini okurken değerli büyüğü Ali Ekber Eren ile tanıştı. Okuduğu şiirleri dinleyen Ali Ekber Eren ona "Ozan Firari" mahlasını verdi ve o tarihten itibaren bu mahlası kullanmaya başladı. Şiir anlayışının temelini Aşık Mahzuni Şerif, Muhlis Akarsu, Aşık Veysel Şatıroğlu, Pir Sultan Abdal ve Şah Hatayi gibi ustaların deyişlerindeki yalınlık, doğruluk, hak arayışı ve insan sevgisi oluşturur. Ağırlıklı olarak hece ölçüsüyle yazmakla birlikte, serbest tarzda şiirleri de bulunmaktadır. 

Sanat yaşamı boyunca eserleri pek çok mecrada yer buldu ve ödüllendirildi:

• Şiirlerini antoloji.com ve çeşitli internet sitelerinde yayımladı. 
• 2008 yılında Mersin Yenice Belediyesi 4. Ulusal Şiir Yarışması'nda özgürlük konulu şiirleri basılmaya değer bulundu. 
• 2013 yılında sözü ve müziği kendisine ait olan "Kara Saçın Örgüsü" adlı türkü, Ben Gurbette Sen Sırada albümünde Ali Arslan tarafından seslendirildi. 
• 2014 yılında Sözden Dizeye Çorum Şiiri antolojisinde 5 şiiri yayımlandı.ve İbrahim Gösterir tarafından hazırlanan Çorumlu Kadın Halk Ozanları adlı eserde yer aldı. 
• 2024 yılında Denizli Alzheimer Şubesi T.A.D ile Denizli YAZ-AR-BİR'in ortaklaşa düzenlediği Alzheimer Farkındalık Şiir yarışmasında dereceye girerek ödül kazandı. 

Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) üyesi olan şairin 10’dan fazla şiiri türkü, nefes ve deyiş olarak bestelendi. O, şiir felsefesini şu sözlerle özetlemektedir: “Her bir mısra tele dokunurcasına yüreğimden süzülerek gelir dilime. Şiir okunana dek şairindir. Türkü söylenene dek ozanın… Yayınlandıktan sonra halka aittir.”