Elif E.Türa ile ilk öykü kitabı ‘Baharda Ölü Kuşlar’ üzerine Söyleşi

Baharda Ölü Kuşlar

Elif E.Türa

Gamze Karaoğlan

Kasım 2026

Öykü Nereden Başlar?

Elif E.Türa ile ilk öykü kitabı ‘Baharda Ölü Kuşlar’ üzerine Söyleşi

Elif Ertuğrul Türa ile yollarımız, yazılarını sevdiğim ve önerilerine güvendiğim bir yazar arkadaşım aracılığıyla kesişti. İlk öykü kitabı Baharda Ölü Kuşlar'ı bana ulaştırdığında, kitabın adıyla başlayan merakım öyküler boyunca sürdü; bütün öyküleri aklımda biriken sorularla okudum.

Eczacılık mesleğini uzun yıllardır sürdüren Elif E.Türa, edebiyatla kurduğu ilişkiyi kitaptaki 16 öyküsüyle görünür kılıyor. Kitabın adı, baharın çağrıştırdığı yaşam ve yenilenme duygusuyla ölümün beklenmedik karşılaşmasından doğuyor. Kitaba adını veren öykünün çıkış noktası, Mart 2016'da İstiklal Caddesi'nde yaşanan patlamanın ardından basına yansıyan bir fotoğraf: Boş bir bebek arabası ve yerde yatan ölü kuşlar. Bir fotoğrafın bir öyküye, bir öykünün de bir kitabın adına dönüşme hikâyesi…

Elif E.Türa ile yazmaya nasıl başladığını, öykülerinin hangi karşılaşmalardan ve duygulardan beslendiğini, gerçekliğin edebiyata nasıl dönüştüğünü konuştuk. İlk kitabı Baharda Ölü Kuşlar vesilesiyle yazının, hayatın ve edebiyatın ‘bizlere’ etkilerini konuştuğumuz bu söyleşi için kendisine içten teşekkürler.

Gamze Karaoğlan

Kasım 2026

1. Yazmayı "cezveden taşan kahve gibi, okumanın taşması" olarak tanımlıyorsunuz. Bu taşmada hangi okumalar belirleyici oluyor? Kafka, Sait Faik gibi isimlerin yanında bilimsel metinlerin ya da mesleğinizle ilgili okumaların da öykülerinize sızdığı oluyor mu?

EET: Evet, bence yazmak gerçekten de okumanın taşması. Tabii ki has edebiyatın ve öykünün temel taşlarını okumak bu işin olmazsa olmazı. Burada uzun bir liste vermeye gerek yok sanırım ama 19.YY, 20. YY ve günümüz kurgu yazarlarının yanı sıra, sosyoloji ve psikoloji okumalarını da önemsiyorum. Bir eczacı olarak mesleki formasyonumun kazandırdığı analitik bakış açısı, ilaç sektörünün bana kattıkları, özellikle iş nedeniyle bulunduğum ülkeler ve karşılaştığım kişilerin de öykülerim üzerinde etkisi çok büyük.

2. Umberto Eco, Gülün Adı üzerine notlarında bir başlığın okurun fikirlerini düzene sokmak yerine karıştırması gerektiğini söyler. Sizin öykü başlıklarınızda da benzer bir belirsizlik ve çağrışım alanı hissediliyor. Peki başlıklar sizin için nasıl doğuyor; öyküden önce mi, öyküyle birlikte mi?

EET: Öykülerimin adları çoğu zaman yazdıktan sonra aklıma geliyor. Okuyucuyu şartlandırmaması için biraz belirsizlik ve çağrışım alanı bırakan başlıklar daha etkili oluyor. Öykü başlıklarım genellikle öykünün ana ruhunu yansıtan ama çağrışım alanı da bırakan başlıklar. O zaman okuyucunun kendi hayal gücü de çalışmaya başlıyor.

3. Bugünü "post-truth çağı" olarak tanımlıyor ve sıradan insanın bu çağdaki iç dünyasını yazmaya değer buluyorsunuz. Gerçeğin giderek belirsizleştiği bir dünyada, öykülerinizde insanın hakikatle kurduğu ilişkiyi nasıl ele alıyorsunuz?

EET: Değişmez sandığımız her şeyin sarsıldığı ve neredeyse sıvılaştığı, her kalıbın belirsizleştiği zamanlardayız. İnsanın kendisiyle ve hakikatle kurduğu ilişki de bundan fazlasıyla etkileniyor. Tuhaf olan, çoğu zaman etkilendiğimizi bile fark edemememiz. Eskiden büyük çoğunluğun hemfikir olduğu hakikatler günümüzde şaşırtıcı derecede muğlak olabiliyor. Öykülerimdeki karakterlerin gerçekle kurdukları ilişki göreceli ve değişken. Örneğin Yabancının Gözü ve Sis adlı öykülerimin karakterlerinin hem gerçekle kurdukları ilişki hem de değer yargıları değişken ve sonuçta hem tepkileri hem de olay akışı buna göre şekilleniyor.

4.Yara adlı öykünüz bizim yaşadığımız toplumda distopik bir anlatı olarak okunuyor; ancak dünyanın bazı coğrafyalarında kadınlar, öykünüzdekine benzer koşulları bugün yaşıyor. Bir yerde gerçek olan bir şey, başka bir yerde distopya sayılabilir mi? Buradan hareketle, sizce distopyanın bir coğrafyası var mıdır?

EET: Bu sorunuz bana Aldous Huxley’e atfedilen “Belki de bu dünya, başka bir gezegenin cehennemidir.” sözünü hatırlattı.”Yara” öyküsü aslında bazı yerlerde kadın ve erkek otobüslerinin ayrı olduğuna dair bir haber okuduğumda zihnimde şekillenmişti. Distopik olma durumunda gelince, bugün Afganistan’da kadınların distopik bir dünyada yaşadıkları konusunda pek çok kişi hemfikirdir. Ama aslında bu, aynı zamanda o ülkenin gerçeğidir de. Hatta Afganistan’a gelinceye kadar gelişmiş ülke dediğimiz yerlerde bile sadece kadınlara değil, çocuklara karşı işlenen suçların da yeterince cezalandırılmaması ve çocukların yeterince korunmaması ve bunların sonuçları, çevre felaketleri, nükleer tehditler ve yapay zekanın insanlığı getirmesi muhtemel nokta da oldukça distopik görünüyor. Bir distopya seçkisinin içinde kaybolmuş gibiyiz. Korkarım, distopya artık bir coğrafyayla sınırlı değil, küresel bir aşamada. Bu konuda yanılıyor olmayı gerçekten çok isterim.

5. Çehov'a atfedilen "Ayın parladığını anlatma, kırık camdaki ışığı göster" sözü, öyküde dolaylı anlatımın gücünü hatırlatıyor. Siz okura neyi göstermeyi, neyi onun sezgisine bırakmayı tercih ediyorsunuz?

EET: Evet, çok doğru. İyi bir öykü anlatmak yerine göstermeli. Benim yapmaya çalıştığım karakterlerimin üzerinden bize bir ayna tutmak. Farkında olmadan, hiç planlamadan masumca ya da şuursuzca yaptığımız irili ufaklı şeyleri, zaaflarımızın ve egolarımızın bizi nasıl sessizce yönettiğini göstermeye çalıştım. Karakter daha farklı bir seçim yapabilir miydi? O zaman sonuçları ne olurdu? Belki okuyucu da öykünün içine girip kendi sezgileriyle öyküyü yeniden biçimlendirebilir. Bu şekilde okumanın çok keyifli olduğunu düşünüyorum.

6. Öykülerinizde sıradan insanların, gündelik hayatın ve insanın iç dünyasındaki çatışmaların önemli bir yeri var. Karakterlerinizi oluştururken onları anlamaya mı, yoksa çelişkileriyle birlikte görünür kılmaya mı daha yakın hissediyorsunuz?

EET: Karakterleri oluştururken öncelikle onları anlamaya çalışıyorum. Kötücül bir karaktere sempati duyamasam da empati kurmayı önemsiyorum.  Ancak bundan sonra çelişkiler daha görünür oluyor. Böylece karakterler daha iyi oturuyor öyküye.

7. Kitabınızda 16 öykü bulunuyor. Bu öyküler aynı dönemde mi yazıldı, yoksa farklı zamanlarda kaleme aldığınız metinleri bir araya mı getirdiniz? Kitaptaki öykülerin sıralamasını nasıl belirlediniz?

EET: Öyküleri farklı dönemlerde yazdım. On yıl önce yazdığım, olgunlaşmasını beklediğim öyküleri de içime siner hale getirebildiğim için kitabıma dahil ettim. Sıralamada daha çok yazma sırası ve biraz da duygu etkili oldu. Okura daha eğlenceli gelebilecek öyküleri kitaba yayarak vermeye çalıştım. Kitap boyunca duygusal bir ritm yaratmaya gayret ettim.

8. Kitaba adını veren Baharda Ölü Kuşlar öyküsü nasıl doğdu? Kitabın ismini bu öyküden seçerken nasıl bir anlam ilişkisi kurdunuz?

EET: Baharda Ölü Kuşlaröyküsü Mart 2016’da İstiklal Caddesi’nde meydana gelen patlamadan yola çıkarak yazdığım bir öykü. Basına yansıyan, çok çarpıcı bir fotoğraf bana bu öyküyü yazdırdı diyebilirim. Boş bir bebek arabası ve yerde yatan ölü kuşlar. Doğanın uyandığı, kuşların, çocukların cıvıldadığı güzel bir bahar günü, caddenin keyfini çıkaran masum ve sıradan insanların hiç beklemedikleri bir anda ölümle burun buruna gelmesi. Öykümün ve kitabımın adı bu çarpıcı çekişkiden doğdu.

9. Maketler, gerçeğin küçültülmüş bir temsili olarak kendi başlarına da ilginç bir metafor alanı açıyor. Maket Kalp öykünüzde maket dükkânı işleten Ziya'nın mesleğiyle yaşadığı ihanet arasında bilinçli bir bağ kurdunuz mu?

EET: Ziya, nahif ve iyi kalpli bir karakter. Hatta iyiliği ve insanlara duyduğu güven sonucu zarar görmüş bir adam. Maketler, onun küçük dünyasının bir temsili, bir yap-boz alanı. Orada kendisi de maketlerle uğraşırken, bir anlamda kendi gerçeğini yeniden kuruyor. Ama gerçek dünyada, maketleri tasarladığı gibi, kendi hayatına da sahip çıkabiliyor mu? Mesleğini daha çok bu anlamda düşünerek seçtim.

10. Kitabınız yayımlandıktan sonra okurlardan nasıl geri dönüşler aldınız? En çok hangi öykünüz üzerine konuşuluyor ve okurların o öyküde yakaladığı şey sizi şaşırttı mı?

EET: Genel olarak güzel ve sıcak geri dönüşler aldığımı söyleyebilirim. Kara Koyunun Fotoğraf Albümü ve Şenay’ın Tuhaf Hikayesi okuyucunun özellikle dikkati çeken öyküler. İshak Öykü 2025 Öykü Seçkisi’nde de yer alıyor. Okurların söylediklerinden yola çıkarak, bu öykülerde kendi hayatlarından bir şeyler bulduklarını veya kendi değer yargılarıyla örtüşen noktalar yakaladıklarını düşünüyorum. Bu beni şaşırtmaktan ziyade mutlu ediyor. Çünkü bir kitapta kendinizden bir şeyler yakaladığınızda en çok da yalnız olmadığınızı hissedersiniz. Böylesine yalnız olduğumuz bir dünyada, bu çok değerli. Bu duyguya biraz katkım olduysa, ne mutlu.

11. Son olarak, ikinci kitabınızda da aynı türde mi ilerlemeyi düşünüyorsunuz, yoksa okurlarınızı farklı bir tür ya da anlatım biçimi mi bekliyor?

EET: Dünyada ve ülkemizde hak ettiği değeri henüz görememiş bir tür olsa da, öyküyü çok seviyorum. Üzerinde çalıştığım yeni öykülerim ne zaman kitaplaşır henüz bilemiyorum. Ama evet, yeni bir öykü kitabı kendi yolunda minik minik filizlenmeye başlamış olabilir.