Benliğin Çok Sesli Karanlığı
Ümit Yaşar Gözüm*
Benliğin Kırık Aynaları:Benlik, tek yüzü olmayan çok boyutlu bir komplekstir.
Yönetenlere karşı demirden kızgınlıklar taşırız fakat en ağır kırgınlık, içimizde kendimize karşı biriken çelik yorgunluğudur. İlgi odağı olmaktan çıkarılmak ve hak ettiğimizi düşündüğümüz değeri görememek, yorgunluğumuzun iki büyük kaynağıdır. Bu yüzden insan, ilginin esiri olmamayı ama değerinden de ödün vermemeyi öğrenmelidir.
Bazen tesadüfi sözcüklerle konuşur gibi anlamsızlığın izini süreriz. İçimizde büyüyen tükenmişliği fark etmeyiz; oysa ruhumuzda kocaman bir mezarlık selvisi çoktan kök salmıştır.Kış boyunca beyaza kilitlenen göz, ilkbaharı ressamların tuvale sürdüğü renk cümbüşü olarak görür. Belki de çağın şüpheciliğindendir, kimilerinin hiçbir zaman dürüst olamadığını düşünmemiz.
Yalnızlığın sessiz coğrafyasında umuda yer yoktur.Mezarlık selvilerine bakın: Yalnızca tepeleri titrer.Sanki ölüler, ziyaretine gelen yakınlarını selamlar ve yaşayanlara notlar iletir.İnsanın içindeki yalnızlık da böyle titrer; görünmez ama hep oradadır.Beni kim gömecek? diye sorar insan.Kelebeklerin böyle bir derdi yoktur ama insanın vardır. Çünkü yalnızlık, ölümden önce gelir. Kimse bedeninin ortada kalıp çürümesini istemez. Bu soru, yalnızlığın en derin yerinden yükselir.Yan odadaki çocuğun “Beni özlemediniz mi?” sorusunu yaşamın tamamına uyarlayın. Kaç mevsim geçti sevdiklerimizden uzak? İşte böyle bir bırakılmışlık yaşıyoruz dijital çağla birlikte.
Toplumun Çöken Yapıları
Fakirleşen toplumlarda birey olmak, derinleşen hüzünlerle yaşamak demektir. Bitirdiğimizi sandığımız savaşlar, yeniden başlar içimizde. Durup bekleriz çoğu zaman, bir şey olacak diye. Oysa hiçbir şey olmaz. Tüm seferlerini sonlandırmış Boğaziçi vapurlarını beklemek gibidir bu: Menzile ulaştıracak vapur bir türlü gelmez…
Çağın barbarları arasında düşüncenin lanetli ve suç sayıldığını görünce, akan kana ve güçlüye kulluğa başka neden aramaya gerek kalmadığını anlar insan. Kendini yok sayan toplum, şiddet ve soygun sarmalına düşer. Umutsuz evlerde, umuttan başka her şey tutsaktır; insanlar birbirleriyle didişirken umut başka çatılara uçar.Zamanın içimizde açtığı yarıklara bakmayı bir türlü öğrenemiyor insan. Hep başka bakışlarda arıyor çareyi: Aynaya baktığımızda, “Sen açık denizde ne fırtınalar atlatmış bir kaptansın” diyoruz kendimize, sonra da dönüp absürt bir soru soruyoruz kendimize; yaşlanıyor muyum ne?
“Geçmişte kalan her şey” diye başlayan metinleri okumak istemem; çünkü sonunda hep aynı soru çıkar karşımıza: “Sen neresindesin o yaşanmışlığın?” Asıl acı, bu sorunun gizindedir.Her yenilgi, birkaç şehir dolduracak deneyim kazandırır insana. Buna rağmen aynı hatalarda ısrar etmenin aklın çözemediği bir anlamı olmalı… Kışın ağırlığı, baharın gelişiyle çatlar özünden. Beynimizde mevsimin boşluğunu yaran ilk gök gürlemesi gibidir kardelenler… Kış yorgunu ayaklarımız, hiç kimsenin istemediğini sandığımız bizim büyük bir düşümüzün peşine düşer.
Sözcüklerin, sanatın ve belleğin evreni vardır: Söz dışa açılan kapıdır; göz ise içe çekim. Kimsenin içinden geçmediği mutluluğun adı, içine doğmuş hevestir. Sanatla eksilmez insan; ellerimiz, dillerimiz çoğalır. Sözcükler cömertleşir düşüncenin evreninde. Bellek, imgelerin ve yorumların birbirini doğurduğu hazinedir.Bir sözleşme yazmamız gerektiğinde, sanki anlaşmaya varmamızı istemeyen bir dil sarar benliğimizi. Dünya barışı gelir aklımıza. Savaşları bitirecek birkaç cümle kurmanın bu kadar zor olmasını, barışı istemeyen sözcüklere bağlarız; böylece koca adamları kurtarırız ihtiraslarından.
İnsanlık halleridir öfke, sabır ve keder: Öfkenin önüne katıp savurduğu aklın karşısına çıkılmaz. Keder, temmuz güneşinde çöl ortasında kalmış şanssız bedeviyi hatırlatır. Hayalperest umutların uğultulu karanlığına saplanır insan. Bütün dertleri çözen bilge, sabırdır. Acının ve özlemin yarattığı yangını onunla aşarız. Bazı insanlar kendi bağrını yakan ütüye benzer; kızgın ütünün kendine bile faydası yoktur. Böylece kendine kıymayı unutur insan.
Ölümün hafifliği, yaşamın ağırlığını bastırdığında bitmiştir yaşam: Ölüm, önce coşkuyu terk eder; sonra dizlerdeki fer, gözlerdeki ışık söner. Yaşama isteği yavaş yavaş ölürken, sevilme isteği artar yalnızca. Ruh, bir serçenin uçuşu kadar kolay ayrılır bedenden. İnsan, günün herhangi bir saatinde, her şeyden habersiz ölür bir nefes uçumu. Uzaklar hep büyülüdür insan için, bilinmeyen de öyle. Her ikisine de tuhaf bir yakınlık duyar insanoğlu!
Öteki olmaktan vazgeçişimizde buluruz geleceği. Ne zaman ötekilerin yalnızlığını düşünsek, kendi yalnızlığımızın ortada dolaştığını görürüz. Bu yüzden vazgeçeriz öteki olmaktan. Benlik, kendi karanlığında bir ışık arar; bulduğunda da kimseye söylemez.
*Felsefeci, Yazar, Eleştirmen
ZorbaTVdergi Kurucu Genel Yönetmeni
Sanatım Dergisi Genel Yayın Yönetmeni
Sosyete art Blog: Düş ve Gerçek Köşesi
Instagram: @zorbeyümityaşargözüm
Facebook: Ümit Yaşar Gözüm
e-posta: uygozum@gmail.com
Entelektüel Tartışma Platformları
Toplumsal Buluşmalar Platformu
Türkütopya Sanat Platformu
Ankara (Kalesi)İzdüşümleri
Bodrum Aspat Düşleri Platformu
Kurucu Başkanı
Yeni yorum ekle