Edebiyatın Ve İnsanlığın İyileştirici Gücü
Diyarbakır, kültür merkezlerimizin önünde yürüyen kentlerden biridir. Tarihi çok uzun, kültürü özgün ve entelektüel birikimi yüksek. Kentin mimari dokusu bu birikimi destekliyor. Nasıl derseniz, sur içi binlerce yıllık geçmişiyle, tarihin en gizemli sırlarını, mitolojiyi, hekâtları, anlatıları, şarkıları, efsane ve masallarıile kadim dostluğu, içten bağlılığı, vefayı, sadakati,muhabbet ve samimiyeti,yeni kentin geniş ve planlı caddelerine, bulvarlarına, bahçelerine, havuzlarına, eşit yükseklikteki yapılarına ve kültür mekanlarına taşıyor. Böylece Diyarbakır, eski ile yeni arasında muazzam bir denge kuruyor, bir sentez oluşturuyor. Bu denge insanların ve aydınların sistemli düşünmelerine yardım ediyor.
İstanbul ve Sinop benzeri karmaşa içindeki kentlerden çok farklıdır Diyarbakır. Eğer kent mimarisi planlı değilse, yarattığı karmaşa kent psikologlarına göre insanların zihninde yankı buluyor, sistemli düşünmelerinde ve sistemli iş yapmalarında sorun yaşanıyor. Diyarbakır böyle değil. Bu durumu öğretmen ve halkın yaklaşımından,yazar ve şairlerin birikiminden fark ediyorsunuz.
Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da örnek çalışmalarıyla gönülleri kazananDiyarbakır il MEM-AR-GE ve Karacadağ Kalkınma Ajansı’nın davetlisi ve çeşitli kurumların desteği ile Diyarbakır’a geldim. Hem il, ilçe ve köy (mahalle) okullarında hem de Dicle üniversitesi, Ziya Gökalp Eğitim Fakültesinde etkinliklere katıldım. Hepsi başarılı vesamimi etkinlik oldu. Dikkat yoğunluğu zirvedeydi. FakatEğil-Bahşiler köyünü anmadan geçemeyeceğim. Toplantıya veliler de katıldı. Veli, öğretmen ve müdür işbirliği ve uyumlu çalışmaları ile mucizeler yaratılmış. Öğrencilere sadece cansız bilgi aktarmamışlar, onları toprağa ve işe katmışlar. Kuruçölden verimli, bitek, mahsuldar, rengârenk çiçekli bir çevre yaratmışlar. Atölyeler kurmuşlar. Bu çalışmayı da “Köklerden Geleceğe” adlı dergi ile kayıt altına alıp yaymışlar.
Diyarbakır’a gelmişken kitap fuarına da katıldım. Şairve yazar dostlarla buluştum. Sohbet ettik, incelik yaparak yeni kitaplarını imzaladılar.
Duyarlı şiirler okudum. Ferman Salmış’ın yeni kitabı “Kirpiklerinde Ay Işığı” beni etkiledi. Kendi kişiliğinin yansımaları var o şiirlerde: Sıcacık, dost ve insan canlısı şiirler. Muzaffer Koç ile bu kez daha çok birlikte olduğumuz halde o lirik şiirlerini dinleme fırsatımız olmadı. Fakat oğlu Ali telefon edip ne zaman eve geleceğini sorup öğrendiğinde “Ha hoo!” diye hepimizi güldüren cevabıyla protest bir şiire başlıkatmış oldu.
İbrahim Atlasçı’nın “Atlasya” adlı ilk romanı ilginç. Zeki bir beyin fırtınası gibi. İbrahim’in kendisi de öyledir. Nereden eseceği, daha hangi sözcükleri zuladan çıkararak getirip zihninize zerk edeceği belli olmaz, zihninizi açık tutun. Ahmet Özer Gözel’in “Eylül” kitabını, Wahire Mine Çiftçi’nin “İnsanın Hiç Evi Ölür mü?”, Sema Cengiz’in “Köpeğim, Limon Farklı mı?”, Sercan Akdeniz’in “Efsanelerin Peşinde” adlı kitaplarını da anmadan geçemeyeceğim. Ama okumaya daha vaktim olmadı.
Ercan Mut,“Mahir’in Rüyası-2: Ab-ı Hayat” adlı romanını imzaladı. Geçen yıl “Mahir’in Rüyası: Amida” adlı kitabınıokuyup sevmiştim. Bu romanı da okumak için sabırsızlanıyorum. Ercan Mut aynı zamanda Diyarbakır Barosu’nda saygın bir avukat. Baronun başka seçkin avukatları da fuara geldiler, tanışma fırsatımız oldu. Bu insanlar halkın vicdanı gibidir. Kimsenin tırnağının kanamasını istemeyen sevilen insanlar. İstanbul Barosu Başkanlığına seçilen itici, üstenci, agresif, çatışmacı Ümit Kocasakal’ı Diyarbakır’a baro olarak davet eder, ulu caminin önündeki muhabbet sahnesine çıkarırlarsa, Diyarbakır’ın yukarıda özetlediğim özelliklerini görebilir, içinde iyi niyet kırıntısı varsa, çatışmacı ortamın kimseye yaramayacağını fark edebilir belki. O dili ben Almanya’dan çok iyi tanıyorum. Irkçı ve faşistlerinTürkler hakkında anlattıkları itici, aşağılayıcı, üstenci söz ve fıkralarınıduydukça yüzü kızaran Alman arkadaşlarım: “Savaştan sonra erkek kalmamıştı, Türkleri en ağır işe koşarak bugünkü Almanya’yı yarattık,” diyorlardı. Siz de Kürtlerin yardımı ile Anadolu’ya gelip yerleştiniz Sayın Kocasakal. Umarım Diyarbakır’dayetişen onlarca değerli yazar ve şairin eserlerindeki sıcak, insani ve candan yaklaşımı Diyarbakır’a gelerek çağları aşan kültürün içinde hissedip yumuşarsınız. Bu, çok önemlidir, çünkü korkak bir askerin ordudan kaçması nasıl ki “ordubozan” olarak adlandırılır, koca orduyu bozabilirse, agresif ve itici bir kişinin kelimeleri de barış ortamını zehirleyebilir. Bunun karşısında Edebiyatın ve o kadim kültürün iyileştirici gücü vardır.O gücü Diyarbakır fazlasıyla size sunabilir!
Yücel Feyzioğlu (06.11.2026)
Yeni yorum ekle